Ngành công nghiệp game đang chứng kiến một loạt biến động dữ dội, và sự kiện Ballistic Moon – studio đứng sau bản làm lại của tựa game kinh dị đình đám Until Dawn – đột ngột đóng cửa đã gây chấn động không nhỏ. Tin tức này không chỉ đặt dấu chấm hết cho một dự án được mong đợi mà còn làm dấy lên nhiều câu hỏi về tương lai của thương hiệu Until Dawn nói riêng và chiến lược phát triển game của các ông lớn như Sony nói chung. Bài viết này, được biên soạn bởi GHIỀN GAME, sẽ đi sâu phân tích những nguyên nhân đằng sau sự sụp đổ này và bối cảnh rộng lớn hơn của ngành game đang trải qua nhiều thử thách.
Ballistic Moon – Từ Hy Vọng Đến Tan Vỡ: Chặng Đường Ngắn Ngủi Của Một Studio
Ballistic Moon được thành lập vào năm 2020 bởi ba cựu binh dày dặn kinh nghiệm từ Supermassive Games là Duncan Kershaw, Neil McEwan và Chris Lamb. [cite: 1 (search result 1), 3 (search result 1)] Với nền tảng vững chắc và kinh nghiệm từ những tựa game kinh dị tương tác, studio này từng được kỳ vọng sẽ thổi một luồng gió mới vào bản làm lại của Until Dawn khi dự án được công bố vào tháng 5/2024. Đáng tiếc, chưa đầy một năm sau, Ballistic Moon đã rơi vào tình trạng giải thể. [cite: 1 (search result 1)]
Quá trình sụp đổ diễn ra theo từng đợt, bắt đầu từ tháng 9/2024, ngay trước khi bản remake của Until Dawn ra mắt, khi khoảng 40 nhân viên bị sa thải. [cite: 2 (search result 1), 4 (search result 1)] Đến tháng 12/2024, thêm 20 người nữa phải rời đi, và chỉ đến tháng 3/2025, Insider Gaming đã đưa tin rằng studio này gần như không còn hoạt động, chỉ còn lại những nhà sáng lập và một vài nhân sự ít ỏi. [cite: 2 (search result 1), 4 (search result 1)] Mặc dù còn những cuộc thảo luận với Sony về việc cung cấp thêm kinh phí để duy trì hoạt động và vá lỗi cho tựa game, nguồn tài trợ này cuối cùng đã không thành hiện thực. [cite: 2 (search result 1), 4 (search result 1)] Ngày 21/01/2026, Ballistic Moon chính thức bị gạch tên khỏi sổ đăng ký công ty của Vương quốc Anh và hoàn toàn giải thể vào ngày 03/02/2026, biến bản remake của Until Dawn thành tựa game duy nhất mà studio này từng phát hành. [cite: 1 (search result 1), 2 (search result 1), 3 (search result 1), 5 (search result 1)]
Until Dawn Gốc: Huyền Thoại Kinh Dị Tương Tác Và Di Sản Vững Chắc Của Supermassive Games
Phiên bản gốc của Until Dawn ra mắt vào năm 2015, nhanh chóng trở thành một hiện tượng và là bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của Supermassive Games. [cite: 3 (search result 2), 5 (search result 2)] Trước đó, Supermassive Games, thành lập năm 2008, chủ yếu được biết đến qua việc phát triển nội dung tải xuống (DLC) cho các tựa game như LittleBigPlanet và những game sử dụng bộ điều khiển PlayStation Move cho Sony. [cite: 1 (Supermassive Games history), 2 (Supermassive Games history), 3 (Supermassive Games history)]
Chính Until Dawn mới là cái tên giúp studio này định hình phong cách đặc trưng trong dòng game kinh dị tương tác, nơi mỗi lựa chọn của người chơi đều có thể dẫn đến những hậu quả khó lường và thay đổi số phận của các nhân vật. [cite: 2 (Supermassive Games history), 3 (Supermassive Games history), 4 (OpenCritic 2015), 5 (OpenCritic 2015)] Thành công vang dội này không chỉ mang về cho Supermassive Games giải thưởng BAFTA danh giá cho “Tài sản gốc xuất sắc nhất” vào năm 2016 mà còn mở đường cho hàng loạt dự án kinh dị tương tác tiếp theo. [cite: 2 (Supermassive Games history), 4 (Supermassive Games history)] Những cái tên như The Dark Pictures Anthology (gồm Man of Medan, Little Hope, House of Ashes, The Devil in Me) và The Quarry (được coi là người kế nhiệm tinh thần của Until Dawn) đã khẳng định vị thế của Supermassive Games là một trong những nhà phát triển hàng đầu trong thể loại này. [cite: 1 (Supermassive Games history), 2 (Supermassive Games history), 3 (Supermassive Games history)]
Bản Remake Until Dawn 2024: Tham Vọng Lớn Gặp Phản Hồi Trái Chiều
Với một di sản vững chắc như vậy, bản làm lại của Until Dawn được cộng đồng game thủ đặt nhiều kỳ vọng. Người hâm mộ mong chờ một trải nghiệm hiện đại hóa, với đồ họa được nâng cấp vượt trội và lối chơi tối ưu để phù hợp với thế hệ console mới, đưa câu chuyện kinh dị kinh điển này đến với một lượng lớn người chơi hơn. Bản remake ra mắt vào tháng 10/2024 cho PlayStation 5 và PC. [cite: 3 (search result 1), 4 (search result 1), 5 (search result 1)]
Tuy nhiên, ngay từ khi ra mắt, phiên bản remake đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ cả giới phê bình lẫn game thủ. Trên OpenCritic, trò chơi chỉ đạt điểm trung bình 69, thấp hơn đáng kể so với con số 79 của bản gốc. [cite: 1 (search result 2), 2 (search result 2)] Tương tự, Metacritic ghi nhận điểm 70 với điểm người dùng là 6.8. [cite: 3 (search result 1), 5 (search result 1)] Mặc dù được khen ngợi về những cải tiến đồ họa ấn tượng, góc quay camera mới mẻ và bổ sung một vài phân cảnh chưa từng có, nhiều người chơi vẫn phàn nàn về các vấn đề kỹ thuật, lỗi game và đáng chú ý nhất là việc thiếu sự đổi mới thực chất trong lối chơi. [cite: 3 (search result 1), 4 (search result 2), 2 (search result 2)] Mức giá 60 USD cũng bị cho là quá cao cho một bản làm lại không mang lại đủ nội dung mới mẻ để biện minh cho khoản đầu tư này, đặc biệt đối với những ai đã trải nghiệm bản gốc. [cite: 1 (search result 2), 2 (search result 2)] Doanh số không đạt như kỳ vọng và lượng người chơi cùng lúc trên Steam chỉ đạt đỉnh 2.607 người cho thấy bản remake đã không thể tạo được sức hút cần thiết. [cite: 4 (search result 1)]
Cảnh trong Until Dawn remake, thể hiện sự nâng cấp đồ họa nhưng không đạt kỳ vọng
Bối Cảnh Nghiệt Ngã Của Ngành Công Nghiệp Game: Làn Sóng Sa Thải Và Đóng Cửa Studio
Sự sụp đổ của Ballistic Moon không phải là một trường hợp đơn lẻ mà phản ánh một xu hướng đáng báo động trong ngành công nghiệp game toàn cầu. Từ năm 2022 đến tháng 7/2025, ước tính có khoảng 45.000 việc làm đã bị cắt giảm. [cite: 2 (Layoffs)] Hàng loạt studio lớn nhỏ đã phải đóng cửa, bao gồm những tên tuổi từng rất được kính trọng như Monolith Productions, Arkane Austin, Ready at Dawn, Volition và Tango Gameworks – những studio đã định hình nhiều thể loại game trong nhiều thập kỷ. [cite: 1 (Layoffs), 2 (Layoffs)]
Nguyên nhân của làn sóng này rất phức tạp. Sự bùng nổ của ngành game trong thời kỳ đại dịch COVID-19 đã khiến nhiều công ty mở rộng quy mô một cách quá mức. Tuy nhiên, khi tốc độ tăng trưởng chậm lại vào năm 2022, cộng với chi phí phát triển tăng cao và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của game thủ, các công ty đã phải đối mặt với áp lực tài chính khổng lồ. [cite: 2 (Layoffs), 3 (Layoffs)] Các lý do chính được đưa ra bao gồm tái cấu trúc, doanh thu sụt giảm và những thay đổi lớn trong thị trường. [cite: 3 (Layoffs)] Trong bối cảnh đó, thị trường game indie lại chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, thu về hàng tỷ đô la trên Steam và chiếm một phần đáng kể tổng doanh thu của nền tảng này vào năm 2025, trong khi các dự án AAA khổng lồ lại gặp khó khăn. [cite: 1 (Layoffs)] Điều này cho thấy một sự thay đổi cơ bản trong cách thức ngành game vận hành và những thách thức mà các mô hình phát triển truyền thống đang đối mặt.
Chiến Lược Thay Đổi Của Sony và Bài Học Từ Ballistic Moon
Là một trong những người chơi lớn nhất trong ngành, Sony Interactive Entertainment cũng đang điều chỉnh chiến lược của mình để thích nghi với bối cảnh đầy biến động này. Hãng đang tìm cách để 20 studio trực thuộc PlayStation Studios đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng doanh thu tổng thể, đồng thời khuyến khích họ chấp nhận những rủi ro được tính toán mà không làm mất đi sự độc lập sáng tạo vốn có. [cite: 3 (Sony)] Hermen Hulst, Giám đốc điều hành mảng studio của Sony Interactive Entertainment, từng chia sẻ một triết lý đáng suy ngẫm: “Tôi không muốn các đội luôn chơi an toàn, nhưng tôi muốn chúng ta, khi thất bại, hãy thất bại sớm và với chi phí thấp.” [cite: 3 (Sony)]
Bên cạnh đó, Sony cũng đang mở rộng chiến lược phát hành game của PlayStation Studios ra ngoài hệ sinh thái PlayStation truyền thống, đưa các tựa game lên PC và thậm chí là xem xét các nền tảng của đối thủ như Nintendo Switch và Xbox. [cite: 2 (Sony)] Động thái này cho thấy Sony đang tìm cách đa dạng hóa nguồn doanh thu và tiếp cận nhiều đối tượng game thủ hơn, một sự thay đổi lớn so với tập trung vào độc quyền trước đây. Sự việc Ballistic Moon đóng cửa và thất bại của bản remake Until Dawn là một bài học đắt giá về tầm quan trọng của việc hỗ trợ tài chính liên tục, quản lý kỳ vọng và khả năng thích ứng trong một ngành công nghiệp đầy cạnh tranh và không ngừng biến đổi.
Until Dawn vẫn là một tựa game kinh dị xuất sắc với cốt truyện lôi cuốn và các lựa chọn có tác động lớn đến người chơi. Tuy nhiên, tương lai của thương hiệu này, đặc biệt sau sự cố với bản remake, vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Liệu Sony có tìm cách hồi sinh Until Dawn với một nhà phát triển khác, hay câu chuyện kinh dị trên đỉnh Blackwood Mountain sẽ tạm khép lại? Chỉ có thời gian mới có thể trả lời. Điều rõ ràng là, trong kỷ nguyên đầy thử thách của ngành game, chỉ những studio và nhà phát hành có khả năng linh hoạt, sáng tạo và quản lý rủi ro hiệu quả mới có thể tồn tại và phát triển.
